Met elke fles water slik je honderdduizenden kleine plastic deeltjes in. Deze worden microplastics en nu ook nanoplastics genoemd. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek van Columbia University, gepubliceerd in januari 2024. Er zijn aanwijzingen dat er plastic deeltjes in wegwerpflesjes mineraalwater drijven. Het specifieke gemiddelde van 240 duizend deeltjes per liter was bij eerder onderzoek in 2019 echter nog niet genoemd. De concrete, onderbouwde cijfers liggen nu 10 tot 100 keer hoger dan de resultaten van het onderzoek eerder in 2019. De gevolgen voor onze gezondheid moeten nog worden onderzocht.
Wat zijn nanoplastics precies en hoe komen ze in drinkwater terecht? Plastic deeltjes kleiner dan een micrometer heten zo. Ze ontstaan doordat grotere plasticdeeltjes door chemische en mechanische processen steeds verder afbreken, totdat ze zo klein zijn dat ze door celmembranen kunnen dringen en in het lichaam worden opgenomen.
Dat onderscheidt ze van grotere plasticdeeltjes: ze zijn niet alleen moeilijker te filteren, maar ook biologisch actiever. Omdat ze cellen kunnen binnendringen, is de potentiële schade groter dan bij zichtbare vervuiling. Flessen mineraalwater blijken een belangrijke bron te zijn, maar ook kraanwater bevat ze. Een effectief waterfiltersysteem verwijdert daarom deeltjes op meerdere schaalniveaus tegelijk.
Milieuvervuiling door plastics
Het is al lang bekend dat overal kleine plasticdeeltjes voorkomen. Microplastics en nanoplastics zijn in wolken, in de oceaan en in bloed, longweefsel en placenta’s gevonden. Zo krijgen we ze binnen als we inhaleren, drinken en eten. Eerdere schattingen vanuit onderzoeken naar mineraalwater gingen daarbij uit van honderden microplastics.
Onderzoekers van het in New York gelegen Columbia University hebben in 2023 de concentratie van microplastic en nanoplastic deeltjes onderzocht. Deeltjes variërend in grootte van 1 micrometer tot 5 millimeter. Deze nano plasticdeeltjes zijn zo’n duizend keer kleiner dan onze haardiameter. Ze gedragen zich anders dan grotere stukjes plastic: onze cellen en organen zijn doordringbaar.
Uit onderzoek blijkt dat veel van deze plastics terug te vinden zijn in mineraalwater flessen in de supermarkt. Wetenschappers testten 3 merken Amerikaans mineraalwater met speciale lasers en ze troffen in tien procent microplastics aan. Helaas troffen ze eveneens in negentig procent nanoplastics aan.
Deze waren eerder in 2017 bij een wereldwijd onderzoek naar kraanwater ook bij onze buurlanden moeilijk te onderzoeken door het ontbreken van de juiste technologie. Ook deze microplastics cijfers waren zeer alarmerend.
Uit het recente Amerikaanse onderzoek blijkt nu dat er naast de nanodeeltjes van polyethyleentereftalaat (PET) in het water, ook Polyamiden zijn ook aangetroffen vanuit waterfilters van de mineraal water leveranciers. De plastic flessen en filtratieprocessen zijn een bron van nanoplastics. Klik hier voor het nalezen van deze schrikbarende gegevens vanuit dit wetenschappelijk onderzoek naar de meest kleine plastics in mineraal water flessen.
Gezondheidsrisico’s van plastics in het menselijke lichaam
De gezondheidsrisico’s bij de inname zijn niet vastgesteld. Er wordt aangedrongen op onderzoek. Uit dieronderzoek is vast komen te staan dat microplastics de ontwikkeling en hormoonhuishouding verstoren en het immuunsysteem aantasten. In dierstudies ontdekte ze ook dat de plastic deeltjes zich ophopen. Er wordt alleen maar gespeculeerd over de effecten van nanoplastics voor de mens.
Vasthechten van virussen en bacteriën
Zeer kleine plasticdeeltjes kunnen als drager fungeren voor voor bacteriën en virussen. Ze zouden niet zelfstandig de cel kunnen binnendringen, maar als een soort parasiet op de nano plastic deeltjes lukt dit ze wel. Mogelijk spelen de Nana plastics een rol spelen bij het ontstaan van darmziekten.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelde in 2019 vast dat er nog geen sterk genoeg bewijs was voor grote risico’s voor de menselijke gezondheid. De WHO vindt echter dat er meer onderzoek nodig is. Artsen dringen hier ook op aan.
De oplossing voor deze nanoplastics milieuvervuiling is voorhanden
Een gewoon waterfilter kopen is niet afdoende. Vaststaat dat er milieuvervuiling door microplastics van fleece truien via de wasdrogers is ontstaan. Nu hebben we het over hele kleine plastic deeltjes in mineraalwater flessen en mogelijk ook in het kraanwater, die door drie mogelijke oorzaken zijn aangetroffen:
- door het schudden tijdens vervoer van de plastic mineraal water flessen losraken van de verpakking
- door het waterfilter van de mineraalwater leverancier waarin nylon verbindingen zitten
- door de plastic milieuvervuiling in het opgepompte mineraalwater honderden meters onder de grond
Veelgestelde vragen
Wat zijn microplastics en nanoplastics en hoe komen ze in fleswater terecht?
Microplastics zijn kleine plastic deeltjes tot vijf millimeter groot. Nanoplastics zijn nog veel kleiner en zijn met het blote oog niet te zien. Ze komen in fleswater terecht doordat plastic flessen langzaam afbreken. Bij elke druk op de fles lossen er extra deeltjes los. Onderzoek van Columbia University uit 2024 toonde aan dat een liter water uit een wegwerpfles gemiddeld 240.000 van zulke deeltjes bevat. Dat is tien tot honderd keer meer dan eerder gemeten. Een waterionisator op de kraan sluit die bron van vervuiling volledig uit, omdat je geen plastic fles gebruikt.
Wat is het verband tussen microplastics en nanoplastics en de gezondheid van mensen?
Wetenschappers onderzoeken nog volop wat plastic deeltjes in het lichaam doen. Eerlijk gezegd is er nog geen garantie dat lage hoeveelheden schadelijk zijn, maar de aanwijzingen zijn zorgelijk genoeg om voorzichtig te zijn. De deeltjes zijn zo klein dat ze cellen kunnen binnendringen. Dat maakt ze anders dan grotere plastic stukjes. In de praktijk kiezen steeds meer mensen daarom voor kraanwater via een goed filter of ionisator. Zo beperk je de dagelijkse blootstelling aan plastic deeltjes zonder afhankelijk te zijn van gebotteld water.
Hoe helpt een waterionisator om minder van die kleine plastic deeltjes binnen te krijgen?
Een waterionisator is rechtstreeks op de kraan aangesloten. Je drinkt het water uit een glazen of roestvrijstalen beker, niet uit een plastic fles. Dat maakt al een groot verschil. Bovendien filtert de ionisator het kraanwater eerst voordat het geïoniseerd wordt. Wat ik vaak zie is dat mensen overstappen nadat ze lezen over de hoeveelheid plastic deeltjes in fleswater. De overstap is eenvoudig en je hebt daarna geen wegwerpflessen meer nodig. Kraanwater in Nederland is van goede kwaliteit en een ionisator maakt er schoon, alkalisch water van.
Is kraanwater een veiliger keuze dan fleswater als het gaat om die kleine deeltjes in drinkwater en de gezondheid?
Kraanwater bevat ook sporen van kleine plastic deeltjes, maar in veel lagere concentraties dan fleswater. De bron is anders: bij kraanwater komen deeltjes soms via leidingen mee, maar de hoeveelheid is flink kleiner. Als specialist in waterionisatoren zie ik kraanwater dan ook als een betere basis dan gebotteld water. Met een ionisator filter je het kraanwater nog een stap verder. Zo verklein je de kans op dagelijkse blootstelling aan ongewenste stoffen. Dat maakt de combinatie van goed kraanwater en een betrouwbare ionisator een logische en duurzame keuze.
Kies nu voor water zonder plastic deeltjes
De volgende stap is simpel: vervang gebotteld water door gefilterd kraanwater. Dat is voor lezers van dit artikel het meest directe verschil. Een goed waterfilter houdt microscopisch kleine deeltjes tegen en vermindert zo je dagelijkse blootstelling flink.
→ Bekijk welke 'ultra fijn waterfilter' plastic deeltjes tegenhoudt
→ Vergelijk opties en koop een 'waterfilter kopen'
→ Lees meer over de risico's van 'mineraal water drinken'
→ Ontdek wat 'gezond water drinken' in de praktijk betekent
Nanoplastics zijn deeltjes kleiner dan een micrometer die via plastic verpakkingen in je drinkwater terechtkomen en door de darmwand in je bloedbaan kunnen worden opgenomen. Door bewust te kiezen voor water uit glazen flessen of een gecertificeerd waterfilter beperk je je dagelijkse blootstelling aanzienlijk. Zo neem je een concrete stap om je lichaam te beschermen tegen de risico’s van nanoplastics.
Dutch 
English 
Spanish 
French 
German 
Italian 
Swedish 
Danish